Βλάπτει η Διαλειμματική Νηστεία την Καρδιά; Τι Ισχύει

Γράφει ο Στέφανος Παπαναστασίου, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

με εξειδίκευση στην αθλητική διατροφή. Απόφοιτος Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, IOC Diploma in Sports Nutrition, PN1, OTA2, Barça Inn.Hub.

Περισσότερα για τον συγγραφέα →

Τελευταία ενημέρωση: 24 Ιουλίου 2026

Η διαλειμματική νηστεία (ΔΝ) είναι μία ευέλικτη διατροφική προσέγγιση που έχει αρκετές ώρες αφαγίας και συγκεκριμένες ώρες στις οποίες μπορεί να γίνει κατανάλωση φαγητού.

Υπάρχουν διάφοροι τύποι διαλειμματικής νηστείας με τον πιο γνωστό να είναι ο τύπος ”16:8”.

Πρακτικά αυτό σημαίνει 16 ώρες αφαγίας και 8 ώρες στις οποίες μπορούν να καταναλωθούν τα γεύματα της μέρας. Ένα τυπικό ωράριο γευμάτων είναι: Πρώτο-μεσημεριανό γεύμα στις 14:00 και τελευταίο-βραδινό γεύμα στις 22:00 το βράδυ.

*Περισσότερα μπορείς να διαβάσεις στο άρθρο: αναλυτικος οδηγός διαλειμματικής νηστείας.

Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν πολλά άρθρα που κάνουν λόγο για τη Διαλειμματική Νηστεία και τη σύνδεση της με αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακό θάνατο.

Σε αυτό το άρθρο θα δούμε τι ακριβώς ισχύει.

Που βασίζεται ο ισχυρισμός ότι η Διαλειμματική νηστεία προκαλεί καρδιακά προβλήματα;

Τον Μάρτιο του 2024, μια μελέτη που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της American Heart Association (AHA) προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον, καθώς αρκετά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η διαλειμματική νηστεία μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά νοσήματα. Η έρευνα ανέλυσε δεδομένα από περίπου 20.000 ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες και διαπίστωσε ότι όσοι κατανάλωναν όλα τα γεύματά τους μέσα σε χρονικό παράθυρο μικρότερο των οκτώ ωρών εμφάνιζαν 91% υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακού θανάτου σε σχέση με όσους έτρωγαν σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Το εύρημα ακούγεται ιδιαίτερα ανησυχητικό, όμως είναι σημαντικό να εξετάσουμε πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη πριν βγάλουμε συμπεράσματα. Πρόκειται για μια παρατηρησιακή μελέτη, η οποία μπορεί να εντοπίσει συσχετίσεις μεταξύ δύο παραγόντων, αλλά δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Με άλλα λόγια, δεν αποδεικνύει ότι η διαλειμματική νηστεία ήταν η αιτία της αυξημένης θνησιμότητας.

Η μελέτη με τον -ομολογουμένως τρομακτικό- ισχυρισμό, βασίστηκε στα δεδομένα της έρευνας παρατήρησης ΝHANES. Στην ΝHANES τα 20.078 άτομα που μελετήθηκαν είχαν κατά μέσο όρο 8 έτη ιατρικής παρακολούθησης και οι διατροφικές τους συνήθειες αξιολογήθηκαν με 2 ανακλήσεις 24ώρου που πραγματοποιήθηκαν στην αρχή της έρευνας.

Πίσω στη μελέτη με τον ισχυρισμό ότι η διαλειμματική νηστεία συνδέεται με 91% υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακού θανάτου. Μελετήθηκαν τα δεδομένα των 20.078 ατόμων της NHANES, συγκρίνοντας ομάδες ατόμων που διαφοροποιούνταν βάσει των ωρών κατανάλωσης των γευμάτων τους, ως προς τις αιτίες που προκάλεσαν τον θάνατό τους. Παρατηρήθηκε ότι στην ομάδα που κατανάλωνε τα γεύματά της σε λιγότερο από 8 ώρες μέσα στην ημέρα σε σχέση με την ομάδα που κατανάλωνε τα γεύματα της σε 12-16 ώρες μέσα στην ημέρα, ήταν πιο πιθανό ο λόγος θανάτου να οφειλόταν σε κάποιο καρδιαγγειακό νόσημα.

Να επισημανθεί ότι εξετάστηκαν δεδομένα όπου οι συμμετέχοντες προσπάθησαν να θυμηθούν τι κατανάλωναν για δύο ημέρες συνεχόμενα και με βάση αυτό κατηγοριοποιήθηκαν σε ομάδες. Προκύπτουν ερωτήματα ως προς την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων που βασίζονται στη μνήμη κάθε ατόμου και στην κατηγοριοποίηση του με βάση δεδομένα μόνο 2 ημερών (!).

Επίσης, δεν αξιολογήθηκαν άλλοι παράγοντες που ίσως επηρέασαν τα αίτια θανάτου όπως το επίπεδο stress των ατόμων και η ακριβής ποιότητα της διατροφής τους καθόλη τη διάρκεια των χρόνων. Οι διατροφικές συνήθειες του καθενός μπορεί να αλλάζουν σημαντικά μέσα στα χρόνια.

Οι συγγραφείς της μελέτης ανέφεραν: «Αν και η μελέτη εντόπισε μια συσχέτιση μεταξύ ενός παραθύρου φαγητού 8 ωρών και καρδιαγγειακών προβλημάτων, αυτό δεν σημαίνει ότι η διατροφή μέσα σε ένα περιορισμένο χρονικά πλαίσιο προκάλεσε καρδιαγγειακό θάνατο».

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν αρχικά ως επιστημονική περίληψη (abstract) σε συνέδριο και όχι ως πλήρης δημοσίευση σε επιστημονικό περιοδικό με αξιολόγηση από ανεξάρτητους κριτές (peer review). Τέλος, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο κάποιοι συμμετέχοντες να ακολουθούσαν περιορισμένο χρονικό παράθυρο φαγητού επειδή είχαν ήδη προβλήματα υγείας ή μειωμένη όρεξη λόγω κάποιας νόσου, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει τα αποτελέσματα.

Τι δείχνει το σύνολο των επιστημονικών δεδομένων

Όταν αξιολογούμε την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια μιας διατροφικής προσέγγισης, δεν βασιζόμαστε σε μία μόνο μελέτη, αλλά στο σύνολο της διαθέσιμης βιβλιογραφίας. Μέχρι σήμερα, οι τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές και οι συστηματικές ανασκοπήσεις δείχνουν ότι η διαλειμματική νηστεία μπορεί να προσφέρει οφέλη σε αρκετούς καρδιομεταβολικούς δείκτες.

Συγκεκριμένα, έχει φανεί ότι μπορεί να συμβάλει στη μείωση του σωματικού βάρους, της περιφέρειας μέσης, της αρτηριακής πίεσης, των τριγλυκεριδίων και της ολικής χοληστερόλης, ενώ παράλληλα βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη σε αρκετούς ανθρώπους. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη που να δείχνει ότι η διαλειμματική νηστεία αυξάνει τη θνησιμότητα ή τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων.

Με άλλα λόγια, η μελέτη του 2024 αποτελεί ένα ενδιαφέρον εύρημα που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, αλλά από μόνη της δεν αρκεί για να ανατρέψει τα μέχρι σήμερα επιστημονικά δεδομένα, τα οποία υποστηρίζουν ότι η διαλειμματική νηστεία είναι γενικά ασφαλής όταν εφαρμόζεται σωστά.

Ποιοι πρέπει να προσέξουν

Παρότι η διαλειμματική νηστεία είναι ασφαλής για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες, δεν είναι κατάλληλη για όλους. Άτομα με στεφανιαία νόσο, καρδιακή ανεπάρκεια, αρρυθμίες, σοβαρή υπέρταση ή όσοι λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για την καρδιά ή την αρτηριακή πίεση θα πρέπει να συμβουλεύονται πρώτα τον καρδιολόγο ή τον θεράποντα ιατρό τους πριν ξεκινήσουν οποιοδήποτε πρωτόκολλο διαλειμματικής νηστείας.

Για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους, ένα ήπιο πρωτόκολλο όπως το 14:10 ή το 16:8, σε συνδυασμό με μια ισορροπημένη διατροφή, επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης και τακτική σωματική δραστηριότητα, δεν φαίνεται να αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Αντίθετα, μπορεί να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό εργαλείο για τη βελτίωση της μεταβολικής υγείας και τη διαχείριση του σωματικού βάρους.

Συμπερασματικά:

Ο τίτλος των άρθρων του διαδικτύου είναι παραπλανητικός και προκαλεί φόβο στους περισσότερους αναγνώστες.

Έρευνες όπως αυτή μπορεί να προσφέρουν ενδείξεις για να θέσουμε καλύτερα ερωτήματα, να σχεδιάσουμε μελέτες και να δούμε εάν όντως υπάρχει κάτι που αξίζει περαιτέρω διερεύνηση.

Σε αυτό το σημείο να προσθέσουμε ότι προηγούμενες μελέτες έχουν αναδείξει ότι η χρονικά περιορισμένη κατανάλωση φαγητού βελτιώνει αρκετούς δείκτες καρδιαγγειακής υγείας όπως η αρτηριακή πίεση, η γλυκόζη αίματος και τα επίπεδα χοληστερόλης. Βάσει αυτού, η Διαλειμματική Νηστεία, εφόσον εξυπηρετεί και ταιριάζει στην καθημερινότητα κάποιου ατόμου, μπορεί να αποτελέσει εξαιρετικό εργαλείο απώλειας βάρους. Δεν είναι κάτι το θαυματουργό, ούτε χρειάζεται να τη στολίζουμε με αμέτρητα οφέλη, ούτε ταιριάζει σε όλους.

Αν ακολουθεί κανείς τη Διαλειμματική Νηστεία και τον βοηθά να διαχειριστεί το βάρος του και να είναι πιο υγιής, δεν χρειάζεται να φοβάται ότι θα του προκαλέσει καρδιαγγειακά προβλήματα.

Πρόγραμμα διατροφής 12 εβδομάδων ''Project: Χάσιμο λίπους''

Coaching διατροφής για να νιώσεις:

• υγεία και δύναμη
• μεγαλύτερη άνεση στα ρούχα σου
• περισσότερη αυτοπεποίθηση
• καλύτερες αντοχές
• αισθητά ανεβασμένη απόδοση στην εργασία και στη σεξουαλική ζωή
• ότι έχεις τον έλεγχο της διατροφής σου
• σε φροντίζεις με το σωστό τρόπο
• αισθητή αυτοβελτίωση

Νιώθεις έτοιμος/η να πετύχεις μία σημαντική αλλαγή στο σώμα και στην καθημερινότητα σου με το κατάλληλο πρόγραμμα διατροφής;

Συμπλήρωσε τα στοιχεία σου στην παρακάτω φόρμα και θα επικοινωνήσω μαζί σου το συντομότερο δυνατόν.

Φόρμα εκδήλωσης ενδιαφέροντος